Birincil alüminyum külçe izabe tesisinde cevherden, ikincil külçe hurdadan üretilir. Satış mantığı, kimya güvenilirliği, enerji ayak izi ve hangi işte hangisinin kullanılacağı üzerine karşılaştırma.
Alüminyum külçe tedarikinde ilk ayrım saflık kademesi değil, metalin nereden geldiğidir. Birincil külçe cevherden üretilir ve saflığa göre satılır. İkincil külçe hurdadan yeniden ergitilir ve genellikle bir alaşım kodu ile satılır. İkisi aynı raf fiyatıyla karşılaştırılamaz çünkü sattıkları şey farklıdır: biri saflık, diğeri hedef alaşım kimyası.
Birincil alüminyum boksitten elde edilen alüminadan, Hall-Héroult elektroliz hücrelerinde üretilir. Çıkan sıvı metal külçe, T-bar ya da sow olarak döküllür. İkincil alüminyum ise hurda, talaş ve proses artığının sınıflandırılıp ergitilmesiyle elde edilir; ergitme sırasında kimya ölçülür ve alaşım elementleri eklenerek hedef koda getirilir.
| Başlık | Birincil külçe | İkincil külçe |
|---|---|---|
| Girdi | Boksit / alümina | Hurda, talaş, proses artığı |
| Satış esası | Saflık (%99.7, %99.8) | Alaşım kodu (ör. EN AB-46000) |
| Tipik adlandırma | A7, A8, P1020A, Al99.70 | EN 1676 / EN 1706 alaşım kodları |
| Kimya öngörülebilirliği | Yüksek, dar bant | Lot bazında değişken olabilir |
| Eser element riski | Düşük | Girdi karışımına bağlı |
| Enerji ayak izi | Yüksek | Belirgin biçimde düşük |
| Tipik fiyat seviyesi | Daha yüksek | Daha düşük |
İkincil metalde en çok tartışılan konu eser elementlerdir. Hurda karışımından gelen çinko, kurşun, nikel ya da krom, alaşım kodunun ana elementleri içinde görünmez ama ısıl işlem davranışını ve yüzey kalitesini etkileyebilir. Bu nedenle ikincil külçe alırken lot başına tam spektral analiz istemek, yalnızca ana elementlerin raporlanmasıyla yetinmemek gerekir.
Teklifte "alüminyum külçe" yazıyorsa bu bilgi eksiktir. Birincilde saflık kademesi ve silisyum–demir maksimumları, ikincilde alaşım kodu ve ana element bantları yazılı olmalıdır. Adlandırmanın karışması en sık burada uyuşmazlık üretir: A7 adı ikincil metal için kullanılamaz.
