Çinko külçe safsızlık limitleri kalite sınıfına göre on kata kadar değişir. Kurşun, kadmiyum, demir ve kalayın proseste ne yaptığı, RoHS ve içme suyu mevzuatının ne istediği, CoA'da hangi satıra bakılacağı.
Çinko külçe satın alırken ilk bakılan sayı çinko yüzdesidir, ama prosesteki sorunların çoğu geri kalan binde birkaçtan çıkar. Kurşun, kadmiyum, demir ve kalay; bu dört element külçenin hangi işte kullanılabileceğini çinko minimumundan daha net belirler. Bu yazı her birinin ne yaptığını ve analiz sertifikasında hangi satırın okunacağını anlatır.
Kurşun çinko cevherinde doğal olarak bulunur ve rafinasyonda tamamen uzaklaştırılması maliyetlidir. Pirinç dökümünde kurşun, şartname sınırını aşarsa parçanın mevzuata uygunluğunu doğrudan bozar. İçme suyu ile temas eden armatür ve vana üretiminde kurşun limiti ulusal mevzuatla belirlenir ve girdi metalinden gelen kurşun bu hesaba dahildir. Galvaniz banyosunda ise kurşun bir dönem akışkanlık için bilinçli olarak eklenirdi; bugün çoğu şartname düşük kurşunlu banyo ister.
Kadmiyum da çinko cevherinin doğal yoldaşıdır. RoHS kapsamındaki elektrikli ve elektronik ürünlerde kadmiyum en sıkı sınırlanan elementlerden biridir. Zamak dökümde kadmiyum, kalay ve kurşunla birlikte tane sınırı korozyonuna yol açar: parça üretimden aylar sonra şişer ve çatlar. Bu kusur döküm hatasına benzediği için kaynağı çoğu zaman geç fark edilir.
Demir galvaniz banyosunun en doğrudan maliyet kalemidir. Banyodaki demir çinkoyla birleşerek kazan dibinde dross, yani curuf oluşturur. Curuf, satılabilir çinkonun kayba dönüşmesi demektir ve periyodik olarak çekilip bertaraf edilmesi gerekir. Külçeden gelen demir, banyoya giren parçalardan gelen demire eklenir; girdi metalinde düşük demir, curuf bütçesini doğrudan iyileştirir.
Kalay limiti tüm üst kademelerde %0.001 ile en sıkı tutulan değerdir. Nedeni zamak alaşımlarındaki tane sınırı korozyonudur: kalay, kadmiyum ve kurşunla birlikte çok düşük derişimlerde bile uzun vadeli boyutsal kararsızlık yaratır. Döküm parçanın raf ömrü bu satıra bağlıdır.
| Element (maks) | %99.995 (Z1) | %99.99 (Z2) | %99.95 (Z3) |
|---|---|---|---|
| Kurşun (Pb) | %0.003 | %0.003 | %0.03 |
| Kadmiyum (Cd) | %0.003 | %0.003 | %0.01 |
| Demir (Fe) | %0.002 | %0.003 | %0.02 |
| Kalay (Sn) | %0.001 | %0.001 | %0.001 |
| Bakır (Cu) | %0.001 | %0.002 | %0.002 |
| Proses | Önce bakılacak element | Neden |
|---|---|---|
| Sıcak daldırma galvaniz | Demir (Fe) | Curuf oluşumu ve çinko kaybı |
| Düşük kurşunlu pirinç | Kurşun (Pb) | Şartname ve mevzuat uygunluğu |
| Zamak döküm | Kalay, kadmiyum, kurşun | Tane sınırı korozyonu |
| RoHS kapsamındaki ürün | Kadmiyum, kurşun | Mevzuat limiti |
| İçme suyu temaslı armatür | Kurşun (Pb) | Ulusal mevzuat limiti |
| Çinko oksit | Tüm metalik safsızlıklar | Ürün beyazlığı ve saflığı |
