ISO 12944 C4 ila CX kategorileri, KGM 5410 köprü şartnamesi, HDG, termal sprey çinko, ZRP ve duplex sistemler için tasarım ömrü ve maliyet karşılaştırması.
Türkiye'de köprü çeliği, hava limanı çatı strüktürü, çok katlı çelik konstrüksiyon ve deniz aşırı viyadük ortamları korozyona en duyarlı yapısal çelik uygulamalarıdır. Tasarım ömrü tipik 50 ila 100 yıl. Bu süre boyunca yeniden kaplama maliyeti, ilk kaplama yatırımının 3 ila 5 katına çıkar. Doğru sistem seçimi total cost of ownership üzerinde devasa etki yaratır. Bu yazı, çinko tabanlı koruma sistemlerini ISO 12944 ve KGM (Karayolları Genel Müdürlüğü) şartnameleri çerçevesinde özetler.
Türkiye köprü uygulamaları çoğunlukla C4 ila C5-M aralığında. Yavuz Sultan Selim ve 1915 Çanakkale gibi Boğaz ile Marmara üstü yapılar C5-M; iç bölge karayolu viyadüğü C3 ila C4. Doğru kategori, projeye özel saha ölçümü ile teyit edilir.
Atso Tek Türkçe Çinko Tozu KataloğuÇinko tozu grade'leri, ZRP astar formülasyon notları ve özgül ağırlık tablosu.PDF ↓Köprü ana strüktürü için pratik sınır yaklaşık 16 metre uzunluk (galvaniz kazan boyu). Tipik 90 ila 120 µm DFT, 25 ila 30 yıl C4 servis. Connection plate, parapet, korkuluk, drenaj eleman: çok yaygın HDG kullanımı.
Saha-uygulamalı arc spray ya da flame spray ile 100 ila 200 µm çinko kaplama. Köprü ana taşıyıcı kirişlerde tercih edildi. KGM 5410 sayılı şartnamede karayolu çelik köprüsü için onaylı. Servis ömrü C5-M'de 30 yıl üstü.
Inorganic etil silikat ZRP astar (60 ila 80 µm) + epoxy MIO orta (100 ila 120 µm) + poliüretan üst (50 ila 80 µm) toplam 230 ila 280 µm. C5-M'de 25 yıl. KGM 2020 yenilenmiş şartnamede köprü çeliği için bu sistem standart.
HDG sonrası epoxy + PU üst kat. Servis ömrü 35 ila 50 yıl C4 ortamda. İlk maliyet daha yüksek, total cost of ownership en düşük seçenek.
| Sistem | Tipik DFT | C5-M servis ömrü | İlk m² maliyet (TR 2026) | Saha uygulaması mümkün? |
|---|---|---|---|---|
| HDG tek katman | 90 ila 120 µm | 25 yıl | 9 ila 13 USD | Hayır (fabrika) |
| HDG + duplex (epoxy + PU) | 250 ila 350 µm | 30+ yıl | 18 ila 25 USD | Üst katlar saha |
| ZRP tam sistem (NORSOK) | 230 ila 280 µm | 25 yıl | 17 ila 24 USD | Evet |
| Termal sprey çinko + boya | 200 µm Zn + 100 µm boya | 30+ yıl | 22 ila 30 USD | Evet |
| Soğuk galvaniz (saha onarım) | 50 ila 80 µm | 5 ila 10 yıl spot | 4 ila 7 USD | Evet, lokal |
İlk kaplama fit-and-forget değildir. Yıl 0: coating spec uygulandı. Yıl 5: ilk yıllık inceleme, lokal hasar bölgeleri tespit ve onarım. Yıl 10 ila 15: %5 ila %15 yüzey alanı revize. Yıl 20 ila 25: kapsamlı yenileme aşaması. NACE SP0188 ve ISO 12944-9 saha onarım protokollerini detaylandırır. Bridge owner bu döngüyü 50 yıllık life-cycle cost analizi ile bütçeler.
Bridge Spec Pack PDFKGM 5410 sistem listesi, tasarım ömrü ve life-cycle cost özet tablosu (demo).PDF ↓Termal sprey çinko: tel formunda yüksek saflıklı çinko (1.6 mm, 2.5 mm). Toz değil; Atso katalogu bu uygulamaya uygun değil, tel tedarikçisi ayrı kanalda. ZRP astar: Atso Superfine veya Fine etil silikat ZRP için, Fine Flake epoksi ZRP için. Duplex HDG sonrası ara/üst kat boya çinko hammadde gerektirmez. Soğuk galvaniz saha boyası Fine Flake kullanır. Sektörel uygulamalar (/tr/#industries) ve ürün özellikleri (/tr/#products) hakkında bilgi alabilir, boru hattı ve tank uygulamaları için /tr/blog/boru-hatlari-storage-tank-zrp yazımızdaki saha verilerine bakabilirsiniz.
Köprü ve yapı çeliğinde uygulanan çinko bazlı sistem, fabrika içi ve saha içi olmak üzere iki ayrı kabul döngüsü gerektirir. Fabrika içi: HDG için ISO 1461 kapsamında manyetik kalınlık ölçümü her 10 m² için minimum 5 nokta, ortalama ve minimum değerin spesifikasyona uyumu kontrol edilir. ZRP astar için yüzey hazırlık doğrulaması (ISO 8501-1 Sa 2.5 fotoğraflı standart), pull-off adhesion testi (ISO 4624, minimum 5 MPa) ve aralıklı holiday detector taraması. Bu üç ölçüm raporlanmadan astar kabul edilmez.
Saha içi kabul daha karmaşıktır çünkü iklim koşulu değişkendir. Rölatif nem yüzde 85 üstünde veya çelik yüzey sıcaklığı çiy noktasının 3 °C üstünde değilse boya uygulanmamalı; bu kuralın takip edilip edilmediği ISO 8502-4 kapsamında hygrometer ile dökümante edilir. Kürlenmiş sistemin DFT'si ASTM D7091 manyetik ölçüm ile 90-10 kuralına göre kontrol edilir: 90 yüzde noktalarının spec içinde, hiçbir tekil değer minimumun yüzde 80 altında olmamalı.
