Lot başına saklanması gereken miktar, raf ömrü, etiketleme ve audit izi. Çinko tozu alıcıları için yazılı bir saklama prosedürünün omurgası.
Lot retain numunesi, sevk edilen partinin küçük bir tanığıdır. Sahaya bir sorun düştüğünde, üreticinin elinde aynı lot'tan saklanmış bir referans numune yoksa, kök neden analizi büyük ölçüde söylem üzerine kurulur. Bu yazı, çinko tozu alan boya üreticileri, galvaniz tesisleri ve OEM tedarik kalite ekipleri için yazılı bir lot retain prosedürünün nasıl olması gerektiğini özetler. Atso Tek'in kendi prosedürünü temel alır; sektördeki diğer ciddi tedarikçilerin pratikleriyle de büyük ölçüde örtüşür.
İki nedenden dolayı: birincisi, alıcının sahasında çıkan bir QC veya saha performans sorununda bağımsız bir referans noktası sağlamak. İkincisi, regülasyon veya OEM şartnamesi gereği. REACH dossier güncellemesi, KKDIK takip raporu, otomotiv ve havacılık tedarikçisi audit'leri retain numune zincirini denetler. Numune yoksa, audit'te 'process not in control' bulgusu açılır.
| Parametre | Standart endüstriyel | Otomotiv ve marin |
|---|---|---|
| Numune miktarı | 500 g | 500 g |
| Saklama süresi | 36 ay | 60 ay |
| Sıcaklık | 5 ila 25 °C | 20 °C set point |
| Bağıl nem | Maks %50 | Maks %40 |
| Ambalaj | Vakum + silikajel + HDPE | Vakum + silikajel + HDPE |
Bir tam test seti için yeterli olmalı: ISO 3549'a göre kimyasal analiz (Total Zn, Metallic Zn, Pb / Cd / Fe / As / Cl, asit çözünmez), lazer difraksiyon ile partikül boyutu, ISO 787/10 ile özgül ağırlık, gerekirse SEM görüntüleme. Pratik miktar: çinko tozu için lot başına minimum 250 g, tercihen 500 g. 25 kg torbalardan iki ayrı taban katmanından çekilmiş ve birleştirilmiş kompozit numune.
Endüstriyel alıcılar için minimum 24 ay, tercihen 36 ay. Otomotiv tedarik zinciri (PPAP gerektiren parçalar) genellikle 60 ay (5 yıl) ister. Marin ve offshore projelerde, kaplamanın garanti ömrü kadar saklamak (çoğu ZRP sistemi için 5 ila 10 yıl) makul bir tavandır. Atso Tek'te varsayılan: 36 ay; otomotiv ve marin müşteriler için 60 ay.
Çinko tozu nem ve oksijene duyarlıdır. Numune alındıktan sonra: vakum mühürlü alüminyum laminat torba, içine en az 10 g silikajel, ikinci katman olarak HDPE şişe veya teneke kutu. Ortam: 5 ila 25 °C, %50'nin altı bağıl nem, doğrudan güneş ışığından uzak. Yerden raflı, kilitli numune dolabı. İdeal olan iklim kontrollü bir oda (set point 20 °C, %40 RH).
Numuneyi dolaptan çıkarmak da bir prosedürdür. Her çıkışta: kim çıkardı, ne kadar aldı, hangi test için, sonuç ne oldu, kalan numune dolaba geri kondu mu? Bu defter dijital olabilir (ERP modülü) ya da kağıt olabilir; ama olmalı. Otomotiv ve havacılık audit'lerinde ilk istenen şey bu defterdir; CoA değil. CoA matbu bir belgedir, audit defteri ise sürecin canlılığını gösterir.
Saklama süresi dolan numuneler dokümanlı olarak imha edilir. İmha tutanağı: lot ID, imha tarihi, imha eden, imha şekli (geri kazanım için bir ergitici tesise gönderim, ya da sınıflandırılmış tehlikeli atık olarak bertaraf). Çinko tozu Türkiye'de 'tehlikeli atık' kodu altında işlenir; lisanslı bertaraf firması gerektirir. Bu maliyet öngörülmelidir.
Sevk ettiğimiz her lot için 500 g'lık iki kompozit numune saklarız: biri Atso Tek QC arşivinde, ikincisi alıcının talebi halinde alıcıya gönderilir. Numune dosyası, lot CoA'sı ile aynı erişim noktasından çekilebilir. 36 ay otomatik saklama, otomotiv ve marin müşteriler için 60 ay. Müşteri lot'una dair bir saha sorusu çıktığında, retain numuneyi 24 saat içinde test laboratuvarına gönderir, sonucu kök neden analizine ekleriz.
Saha pratikleri için depolama ve nem yönetimi yazımızı (/tr/blog/cinko-tozu-depolama-nem-yonetimi) inceleyin; ambalaj kombinasyonları ve raf ömrü tabloları bulunur. Atso Tek ürün ailesi (Superfine, Fine, Fine Flake) için /tr/#products bölümüne göz atabilirsiniz.
Lot retain prosedürünün sahada en sık çöktüğü nokta sözleşme aşamasıdır. Çinko tozu satın alma sözleşmesinde retain numune yükümlülüğü çoğunlukla hiç geçmez; geçtiğinde de "tedarikçi numune saklar" gibi genel bir ifade ile bırakılır. Audit zamanında ne kadar süre, hangi koşulda, hangi formatta saklandığı belirsizdir. Alıcı tarafın talep edilebilir hakkı yoktur.
Sahaya çıkan bir kaplama performans sorunu (örneğin tuz sis testinde erken kırmızı pas) tipik olarak üç olası kök neden açar: hammadde sapması, formülasyon hatası, uygulama hatası. Retain numune burada hammadde fraksiyonunu hızla eler. Lot retain üzerinde tekrarlanan ISO 3549 kimyasal analiz ve ISO 787/10 özgül ağırlık ölçümü, ilk CoA değerleriyle 0,03 g/cm³ ve %0,5 metalik Zn toleransı içinde örtüşürse, kök neden formülasyon ya da uygulama tarafına kayar. Bu eleme yapılmadığında soruşturma haftalarca tedarikçi ile alıcı arasında belirsizlikte kalır.
