ASTM A780 standardına göre touch-up prosedürü, Fine Flake çinko tozu seçimi, yeniden sıcak galvanizleme ne zaman gerekli, sahada doğru DFT ve hata sıralaması.
Sıcak daldırma galvanizli bir yapının laboratuvar ömrü 30 ila 50 yıl arasındadır. Ancak nakliyede, montajda, kaynak işleminde veya çarpma sonrası kaplama lokal olarak hasar görür. Yapıyı bütün halinde galvaniz havuzuna geri sokmak çoğu zaman ne ekonomik ne de fiziksel olarak mümkündür. Burada saha tipi soğuk galvanizleme devreye girer. Bu yazı, ASTM A780 standardı çerçevesinde lokal onarımın nasıl yapılması gerektiğini, hangi durumda yetersiz kaldığını ve doğru çinko tozu seçiminin neden Fine Flake olduğunu özetler.
ASTM A780 / A780M, sıcak daldırma galvaniz kaplamada hasar görmüş bölgelerin saha tipi onarımını tanımlayan standarttır. Üç ana yöntem önerir. A780 Annex A1, çinko zengin boya uygulaması, kuru filmde minimum %92 metalik çinko. A780 Annex A2, çinko bazlı sprey metallizing, ark tabancası ile uygulama. A780 Annex A3, çinko bazlı lehim, küçük ve sınırlı alanlar için. Türkiye'de pratikte en yaygın yöntem A1, yani saha tipi soğuk galvaniz boyadır. Standart, hasar genişliği için bir tavan tanımlamaz; bu kararı tasarımcının teknik şartnamesine bırakır.
Karar üç değişkene bağlıdır: hasarın yüzey alanı oranı, parçanın sökülebilir olup olmaması ve servis ortamının agresifliği (ISO 12944 C2 ila CX). Endüstride yerleşmiş kural şudur: tek bir hasarın 0.5 m² altında olduğu, toplam hasarlı alanın yapı yüzeyinin %2'sini geçmediği durumlar saha onarımına uygundur. Bu eşiklerin üzerinde, ekonomik kıyasa rağmen yeniden sıcak galvanizleme genellikle daha uzun ömürlü çıkar.
| Durum | Önerilen yöntem | Beklenen ömür |
|---|---|---|
| Tek hasar < 0.1 m², C3 ortam | A780 A1 saha onarımı | 10 ila 15 yıl |
| Hasar < 0.5 m², C4 ortam | A780 A1 + üst kat boya | 8 ila 12 yıl |
| Hasar 0.5 ila 2.0 m², C5-M offshore | Sprey metallizing (A780 A2) | 12 ila 18 yıl |
| Hasar > %5 yüzey, parça taşınabilir | Yeniden sıcak daldırma galvaniz | 30 ila 40 yıl |
| Yapısal kaynak sonrası HAZ bölgesi | Saha onarımı kaçınılmaz | Ortama bağlı |
Saha tipi soğuk galvaniz boyada çinko tozunun şekli galvanik koruma süresini doğrudan belirler. Spherical (küresel) çinko tozu birim hacimde yüksek miktarda partikül verir, fakat partiküller arası elektriksel temas noktası sınırlıdır. Fine Flake (yassı pul şekilli) tozda her partikül komşusuna geniş yüzey ile temas eder; kuru filmde sürekli iletken bir ağ kurar. Galvanik koruma için kritik olan budur. ASTM A780 A1 ile uyumlu zinc-rich primer formülasyonlarının çoğu Fine Flake bazlıdır. Atso Tek Fine Flake (4 ila 6 µm, flake morfolojisi, ISO 3549 kimyası) bu uygulamanın hammadde standardını karşılar.
Hasarlı bölge spatula ve tel fırça ile temizlenir. Parça uygunsa, taşınabilir SA 2.5 hedefli kumlama (mini blast veya açılı taş) tercih edilir. Manuel hazırlama için ISO 8501-1 St 3 seviyesi şarttır. Yüzeyde gevşek galvaniz, beyaz pas, yağ ve silikon kalıntısı bırakılmaz. Onarım alanı hasarın 25 mm dışına kadar genişletilir; iyi bir kenar geçişi için onarım sınırı tüy gibi inceltilmelidir. Yoğuşma riski varsa çiy noktası ölçümü yapılır; uygulama yüzey sıcaklığı çiy noktasının 3 °C üstünde olmalıdır.
Çinko zengin boya yüksek özgül ağırlıklı bir formülasyondur (1.8 ila 2.4 g/ml). Kovanın dibinde çinko çökmesi her zaman gerçekleşir; uygulama öncesi mekanik karıştırıcı ile minimum 2 dakika karıştırılır. El karıştırması yetersizdir. Uygulama fırça veya rulo değil, mümkünse havasız sprey ya da küçük HVLP tabanca ile yapılır. Hedef kuru film kalınlığı tek katta 60 ila 80 µm. C5-M ortamı için iki kat ile toplam 120 ila 160 µm DFT. Katlar arası flash-off süresi 25 °C'de minimum 30 dakika; üreticinin TDS'i bağlayıcıdır.
Tam kuruma 24 saat. Bu süre dolmadan parça kaynaklanmaz, çarpılmaz, ıslatılmaz. ASTM A780 her onarımdan sonra DFT ölçümü ister; ferromanyetik prensip ile çalışan elektronik DFT cihazı (Elcometer 456 ya da eşdeğeri) tek noktada minimum 5 ölçüm. Onarım dosyası: lokasyon fotoğrafı, ölçüm değerleri, kullanılan ürünün lot numarası, uygulayan teknisyen ve tarih. Bu dosya sahanın kalite kayıtlarına eklenir; şantiye teslim sürecinde işverenin talep edeceği belge listesinde bulunur.
Saha onarım alanı orijinal sıcak daldırma galvaniz kadar dayanmaz. Orijinal galvaniz kaplama (85 µm) C3 ortamda yaklaşık 30 yıl giderken, A780 A1 saha onarımı (60 µm) aynı ortamda 10 ila 15 yıl arası verir. Performans farkını üç şey yaratır: kuru film kalınlığı, intermetalik tabakanın olmaması ve çinko-çelik teması yerine çinko-bağlayıcı temas. Bu fark beklenmelidir; saha onarımı orijinal kaplamayı eşitlemez, kabul edilebilir bir uzatma sağlar. Şartnamenin saha onarım sonrası garanti süresini gerçekçi yazması, sonradan yaşanan tartışmaları önler.
Saha onarımı sıcak daldırma galvanizin yerini tutmaz; ama doğru ürün ve doğru SOP ile bir yapının ekonomik ömrünü 10 ila 15 yıl uzatır. Atso Tek Fine Flake çinko tozu, A780 A1 uyumlu boya formülasyonlarının hammadde temelidir. Doğru lot, doğru flake morfolojisi, doğru oksit içeriği. Ürün karşılaştırması için /tr/#products sayfamızı, saha pratikleri için boru hattı ve depolama tankı ZRP yazımızı inceleyebilirsiniz.
